HƯỚNG DẪN cách HẠCH TOÁN TIỀN GỬI NGÂN HÀNG

một. Nguyên tắc kế toán

- Tài khoản này sử dụng để phản ánh số hiện có và tình hình biến động nâng cao, giảm các khoản tiền gửi ko kỳ hạn tại Ngân hàng của doanh nghiệp. Căn cứ để hạch toán trên tài khoản 112 "tiền gửi Ngân hàng" là những giấy báo với, báo Nợ hoặc bản sao kê của Ngân hàng tất nhiên những chứng từ gốc (uỷ nhiệm chi, uỷ nhiệm thu, séc chuyển khoản, séc bảo chi,…).

a) khi nhận được chứng từ của Ngân hàng gửi đến, kế toán cần kiểm tra, đối chiếu sở hữu chứng từ gốc tất nhiên. trường hợp sở hữu sự chênh lệch giữa số liệu trên sổ kế toán của công ty, số liệu ở chứng từ gốc có số liệu trên chứng từ của Ngân hàng thì doanh nghiệp buộc phải thông báo cho Ngân hàng để cộng đối chiếu, xác minh và xử lý kịp thời. Cuối tháng, chưa xác định được nguyên nhân chênh lệch thì kế toán ghi sổ theo số liệu của Ngân hàng trên giấy báo Nợ, báo có hoặc bản sao kê. Số chênh lệch (nếu có) ghi vào bên Nợ TK 138 "Phải thu khác" (1388) (nếu số liệu của kế toán to hơn số liệu của Ngân hàng) hoặc ghi vào bên sở hữu TK 338 "Phải trả, buộc phải nộp khác" (3388) (nếu số liệu của kế toán nhỏ hơn số liệu của Ngân hàng). Sang tháng sau, tiếp tục kiểm tra, đối chiếu, xác định nguyên nhân để điều chỉnh số liệu ghi sổ.

b) Ở các công ty mang những tổ chức, bộ phận phụ thuộc ko tổ chức kế toán riêng, sở hữu thể mở tài khoản chuyên thu, chuyên chi hoặc mở tài khoản thanh toán yêu thích để tiện dụng cho việc giao dịch, thanh toán. Kế toán cần mở sổ chi tiết theo từng cái tiền gửi (Đồng Việt Nam, ngoại tệ những loại).

c) buộc phải tổ chức hạch toán khía cạnh số tiền gửi theo từng tài khoản ở Ngân hàng để tiện cho việc kiểm tra, đối chiếu.

d) Khoản thấu chi ngân hàng ko được ghi âm trên tài khoản tiền gửi ngân hàng mà được phản ánh tương tự như khoản vay ngân hàng.

đ) khi phát sinh những giao dịch bằng ngoại tệ, kế toán nên quy đổi ngoại tệ ra Đồng Việt Nam theo nguyên tắc:

- Bên Nợ TK 1122 áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế. Riêng trường hợp rút quỹ tiền mặt bằng ngoại tệ gửi vào Ngân hàng thì cần được quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá ghi sổ kế toán của tài khoản 1122.

- Bên với TK 1122 áp dụng tỷ giá ghi sổ Bình quân gia quyền.

Việc xác định tỷ giá hối đoái giao dịch thực tế được thực hiện theo quy định tại phần hướng dẫn tài khoản 413 - Chênh lệch tỷ giá hối đoái và những tài khoản có liên quan.

e) Vàng tiền tệ được phản ánh trong tài khoản này là vàng được dùng có các chức năng chứa trữ giá trị, không bao gồm những dòng vàng được phân dòng là hàng tồn kho sử dụng mang mục đích là nguyên vật liệu để chế tạo sản phẩm hoặc hàng hoá để bán. Việc quản lý và dùng vàng tiền tệ nên thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành.

g) Tại đa số các thời điểm lập Báo cáo tài chính theo quy định của pháp luật, doanh nghiệp cần đánh giá lại số dư ngoại tệ và vàng tiền tệ theo nguyên tắc:

- Tỷ giá giao dịch thực tế áp dụng lúc đánh giá lại số dư tiền gửi ngân hàng bằng ngoại tệ là tỷ giá sắm ngoại tệ của chính ngân hàng thương mại nơi công ty mở tài khoản ngoại tệ tại thời điểm lập Báo cáo tài chính. trường hợp công ty với nhiều tài khoản ngoại tệ ở nhiều ngân hàng khác nhau và tỷ giá mua của những ngân hàng không có chênh lệch đáng nói thì sở hữu thể lựa chọn tỷ giá sắm của một trong số các ngân hàng nơi công ty mở tài khoản ngoại tệ làm cho căn cứ đánh giá lại.

- Vàng tiền tệ được đánh giá lại theo giá mua trên thị trường trong nước tại thời điểm lập Báo cáo tài chính. Giá sắm trên thị trường trong nước là giá mua được công bố bởi Ngân hàng Nhà nước. giả dụ Ngân hàng Nhà nước không công bố giá sắm vàng thì tính theo giá sắm công bố bởi những đơn vị được phép buôn bán vàng theo luật định.

2. Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 112 - Tiền gửi ngân hàng

Bên Nợ:

- các khoản tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng tiền tệ gửi vào Ngân hàng;

- Chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư ngoại tệ tại thời điểm báo cáo (trường hợp tỷ giá ngoại tệ tăng so mang Đồng Việt Nam).

- Chênh lệch đánh giá lại vàng tiền tệ tăng tại thời điểm báo cáo

Bên Có:

- những khoản tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng tiền tệ rút ra từ Ngân hàng;

- Chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư ngoại tệ cuối kỳ (trường hợp tỷ giá ngoại tệ giảm so với Đồng Việt Nam).

- Chênh lệch đánh giá lại vàng tiền tệ giảm tại thời điểm báo cáo

Số dư bên Nợ:

Số tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng tiền tệ hiện còn gửi tại Ngân hàng tại thời điểm báo cáo.

Tài khoản 112 - Tiền gửi Ngân hàng, sở hữu 3 tài khoản cấp 2:

- Tài khoản 1121 - Tiền Việt Nam : Phản ánh số tiền gửi vào, rút ra và hiện đang gửi tại Ngân hàng bằng Đồng Việt Nam.

- Tài khoản 1122 - Ngoại tệ : Phản ánh số tiền gửi vào, rút ra và hiện đang gửi tại Ngân hàng bằng ngoại tệ những dòng đã quy đổi ra Đồng Việt Nam.

- Tài khoản 1123 - Vàng tiền tệ : Phản ánh tình hình biến động và giá trị vàng tiền tệ của doanh nghiệp đang gửi tại Ngân hàng tại thời điểm báo cáo.

3. phương pháp kế toán 1 số giao dịch kinh tế chủ yếu

3.1. khi bán sản phẩm, hàng hoá, cung cấp dịch vụ thu ngay bằng tiền gửi ngân hàng, kế toán ghi nhận doanh thu, ghi:

a) Đối mang sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, bất động sản đầu tư thuộc đối tượng chịu thuế gián thu (thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc thù, thuế xuất khẩu, thuế bảo vệ môi trường), kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ theo giá bán chưa mang thuế, những khoản thuế gián thu nên nộp được tách riêng theo từng cái thuế ngay lúc ghi nhận doanh thu (kể cả thuế GTGT bắt buộc nộp theo cách trực tiếp), ghi:

Nợ TK 112 - Tiền gửi ngân hàng (tổng giá thanh toán)

với TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung ứng dịch vụ (giá chưa sở hữu thuế)

mang TK 333 - Thuế và các khoản cần nộp Nhà nước.

b) giả dụ không tách ngay được các khoản thuế bắt buộc nộp, kế toán ghi nhận doanh thu bao gồm cả thuế buộc phải nộp. Định kỳ kế toán xác định nghĩa vụ thuế bắt buộc nộp và ghi giảm doanh thu, ghi:

Nợ TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

với TK 333 - Thuế và các khoản bắt buộc nộp Nhà nước.

3.2. lúc nhận được tiền của Ngân sách Nhà nước thanh toán về khoản trợ cấp, trợ giá bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:

Nợ TK 112 - Tiền gửi ngân hàng

với TK 333 - Thuế và những khoản cần nộp Nhà nước (3339).

3.3. khi phát sinh các khoản doanh thu hoạt động tài chính, những khoản thu nhập khác bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:

Nợ TK 112 - Tiền gửi ngân hàng (tổng giá thanh toán)

có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (giá chưa mang thuế GTGT)

sở hữu TK 711 - Thu nhập khác (giá chưa với thuế GTGT)

có TK 3331 - Thuế GTGT cần nộp (33311).

3.4. Xuất quỹ tiền mặt gửi vào tài khoản tại Ngân hàng, ghi:

Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng

với TK 111 - Tiền mặt.

3.5 . Nhận được tiền ứng trước hoặc lúc người mua trả nợ bằng chuyển khoản, căn cứ giấy báo mang của Ngân hàng, ghi:

Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng

sở hữu TK 131 - cần thu của khách hàng

mang TK 113 - Tiền đang chuyển.

3.6. Thu hồi các khoản nợ buộc phải thu, cho vay, ký cược, ký quỹ bằng tiền gửi ngân hàng; Nhận ký quỹ, ký cược của các doanh nghiệp khác bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:

Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng (1121, 1122)

có các TK 128, 131, 136, 141, 244, 344.

3.7 . lúc bán các khoản đầu tư ngắn hạn, dài hạn thu bằng tiền gửi ngân hàng, kế toán ghi nhận chênh lệch giữa số tiền thu được và giá vốn khoản đầu tư (được xác định theo cách bình quân gia quyền) vào doanh thu hoạt động tài chính hoặc tầm giá tài chính, ghi:

Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng (1121, 1122)

Nợ TK 635 - giá thành tài chính

mang TK 121 - Chứng khoán buôn bán (giá vốn)

sở hữu các TK 221, 222, 228 (giá vốn)

có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính.

3.8. lúc nhận được vốn góp của chủ có bằng tiền mặt, ghi:

Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng

với TK 411 - Vốn đầu tư của chủ với.

3.9 . lúc nhận tiền của các bên trong hợp đồng hợp tác kinh doanh ko thành lập pháp nhân để trang trải cho những hoạt động chung, ghi:

Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng

có TK 338 - phải trả, bắt buộc nộp khác.

3.10. Rút tiền gửi Ngân hàng về nhập quỹ tiền mặt, chuyển tiền gửi Ngân hàng đi ký quỹ, ký cược, ghi:

Nợ TK 111 - Tiền mặt

Nợ TK 244 - Cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược.

sở hữu TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng.

3.11. mua chứng khoán, cho vay hoặc đầu tư vào công ty con, doanh nghiệp liên doanh, liên kết... bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:

Nợ những TK 121, 128, 221, 222, 228

có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng.

3.12. sắm hàng tồn kho (theo cách kê khai thường xuyên), sắm TSCĐ, chi cho hoạt động đầu tư XDCB bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:

- ví như thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, kế toán phản ánh giá sắm ko bao gồm thuế GTGT, ghi:

Nợ các TK 151, 152, 153, 156, 157, 211, 213, 241

Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1331)

với TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng.

- ví như thuế GTGT đầu vào ko được khấu trừ, kế toán phản ánh giá mua bao gồm cả thuế GTGT.

3.13. mua hàng tồn kho bằng tiền gửi ngân hàng (theo cách kiểm kê định kỳ), ví như thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:

Nợ TK 611 - sắm hàng (6111, 6112)

Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1331)

với TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng.

nếu thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, kế toán phản ánh giá sắm bao gồm cả thuế GTGT.

3.14. khi sắm nguyên vật liệu thanh toán bằng tiền gửi ngân hàng sử dụng ngay vào phân phối, marketing, nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:

Nợ các TK 621, 623, 627, 641, 642,...

Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1331)

sở hữu TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng.

nếu thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, kế toán phản ánh giá thành bao gồm cả thuế GTGT.

3.15. Thanh toán những khoản nợ cần trả bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:

Nợ những TK 331, 333, 334, 335, 336, 338, 341

với TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng.

3.16. mức giá tài chính, giá thành khác bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:

Nợ những TK 635, 811,…

Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (nếu có)

có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng.

3.17. Trả vốn góp hoặc trả cổ tức, lợi nhuận cho những bên góp vốn, chi các quỹ khen thưởng, phúc lợi bằng tiền gửi Ngân hàng, ghi:

Nợ TK 411 - Vốn đầu tư của chủ có

Nợ TK 421 - Lợi nhuận sau thuế chưa sản xuất

Nợ TK 353 - Quỹ khen thưởng, phúc lợi

có TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng.

3.18. Thanh toán các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại bằng tiền gửi ngân hàng, ghi:

Nợ TK 521 - những khoản giảm trừ doanh thu

Nợ TK 3331- Thuế GTGT phải nộp (33311)

mang TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng.

3.19. Kế toán hợp đồng sắm bán lại trái phiếu Chính phủ: Thực hiện theo quy định tại phần hướng dẫn tài khoản 171 - Giao dịch mua bán lại trái phiếu Chính phủ.

3.20. các nghiệp vụ kinh tế liên quan đến ngoại tệ: phương pháp kế toán các giao dịch liên quan đến ngoại tệ là tiền gửi ngân hàng thực hiện tương tự như ngoại tệ là tiền mặt (xem tài khoản 111).

3.21 . Kế toán đánh giá lại vàng tiền tệ

- trường hợp giá đánh giá lại vàng tiền tệ phát sinh lãi, kế toán ghi nhận doanh thu hoạt động tài chính, ghi:

Nợ TK 1123 - Vàng tiền tệ (theo giá mua trong nước)

với TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính.

- giả dụ giá đánh giá lại vàng tiền tệ phát sinh lỗ, kế toán ghi nhận giá thành tài chính, ghi:

Nợ TK 635 - mức giá tài chính

với TK 1123 - Vàng tiền tệ (theo giá sắm trong nước).