Thứ Ba, 8 tháng 3, 2016

HƯỚNG DẪN phương pháp HẠCH TOÁN TIỀN MẶT

Theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 (Có hiệu lực từ ngày 1/1/2015). Thay thế Chế độ kế toán theo QĐ 15: sử dụng để phản ánh tình hình thu, chi, tồn quỹ tại quỹ của doanh nghiệp bao gồm: Tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng, bạc, kim khí quý, đá quý.

một. Nguyên tắc kế toán:

a) Tài khoản này tiêu dùng để phản ánh tình hình thu, chi, tồn quỹ tại quỹ doanh nghiệp bao gồm: Tiền Việt Nam, ngoại tệ và vàng tiền tệ. Chỉ phản ánh vào TK 111 "Tiền mặt" số tiền mặt, ngoại tệ, vàng tiền tệ thực tế nhập, xuất, tồn quỹ. Đối mang khoản tiền thu được chuyển nộp ngay vào Ngân hàng (không qua quỹ tiền mặt của doanh nghiệp) thì ko ghi vào bên Nợ TK 111 "Tiền mặt" mà ghi vào bên Nợ TK 113 "Tiền đang chuyển".


b) những khoản tiền mặt do công ty khác và cá nhân ký cược, ký quỹ tại doanh nghiệp được quản lý và hạch toán như những cái tài sản bằng tiền của công ty.


c) khi tiến hành nhập, xuất quỹ tiền mặt buộc phải mang phiếu thu, phiếu chi và sở hữu đủ chữ ký của người nhận, người giao, người với thẩm quyền cho phép nhập, xuất quỹ theo quy định của chế độ chứng từ kế toán. một số nếu đặc biệt cần sở hữu lệnh nhập quỹ, xuất quỹ đính kèm.

d) Kế toán quỹ tiền mặt bắt buộc có trách nhiệm mở sổ kế toán quỹ tiền mặt, ghi chép hàng ngày liên tục theo trình tự phát sinh các khoản thu, chi, xuất, nhập quỹ tiền mặt, ngoại tệ và tính ra số tồn quỹ tại hầu hết thời điểm.


đ) Thủ quỹ chịu trách nhiệm quản lý và nhập, xuất quỹ tiền mặt. Hàng ngày thủ quỹ buộc phải kiểm kê số tồn quỹ tiền mặt thực tế, đối chiếu số liệu sổ quỹ tiền mặt và sổ kế toán tiền mặt. giả dụ sở hữu chênh lệch, kế toán và thủ quỹ cần kiểm tra lại để xác định nguyên nhân và kiến nghị biện pháp xử lý chênh lệch.


e) lúc phát sinh các giao dịch bằng ngoại tệ, kế toán phải quy đổi ngoại tệ ra Đồng Việt Nam theo nguyên tắc:


- Bên Nợ TK 1112 áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế. Riêng giả dụ rút ngoại tệ từ ngân hàng về nhập quỹ tiền mặt thì áp dụng tỷ giá ghi sổ kế toán của TK 1122;


- Bên sở hữu TK 1112 áp dụng tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền.


Việc xác định tỷ giá hối đoái giao dịch thực tế được thực hiện theo quy định tại phần hướng dẫn tài khoản 413 - Chênh lệch tỷ giá hối đoái và những tài khoản có liên quan.


g) Vàng tiền tệ được phản ánh trong tài khoản này là vàng được dùng với các chức năng đựng trữ giá trị, ko bao gồm những mẫu vàng được phân cái là hàng tồn kho tiêu dùng có mục đích là nguyên vật liệu để cung cấp sản phẩm hoặc hàng hoá để bán. Việc quản lý và sử dụng vàng tiền tệ phải thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành.


h) Tại toàn bộ những thời điểm lập Báo cáo tài chính theo quy định của pháp luật, công ty cần đánh giá lại số dư ngoại tệ và vàng tiền tệ theo nguyên tắc:


- Tỷ giá giao dịch thực tế áp dụng lúc đánh giá lại số dư tiền mặt bằng ngoại tệ là tỷ giá sắm ngoại tệ của ngân hàng thương mại nơi công ty thường xuyên với giao dịch (do công ty tự lựa chọn) tại thời điểm lập Báo cáo tài chính.


- Vàng tiền tệ được đánh giá lại theo giá mua trên thị trường trong nước tại thời điểm lập Báo cáo tài chính. Giá mua trên thị trường trong nước là giá sắm được công bố bởi Ngân hàng Nhà nước. nếu Ngân hàng Nhà nước không công bố giá sắm vàng thì tính theo giá mua công bố bởi các đơn vị được phép marketing vàng theo luật định.


2. Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 111 - Tiền mặt:


Bên Nợ:


- các khoản tiền mặt, ngoại tệ, vàng tiền tệ nhập quỹ;


- Số tiền mặt, ngoại tệ, vàng tiền tệ thừa ở quỹ phát hiện khi kiểm kê;


- Chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư ngoại tệ tại thời điểm báo cáo (trường hợp tỷ giá ngoại tệ tăng so với Đồng Việt Nam);


- Chênh lệch đánh giá lại vàng tiền tệ nâng cao tại thời điểm báo cáo.


Bên Có:


- những khoản tiền mặt, ngoại tệ, vàng tiền tệ xuất quỹ;


- Số tiền mặt, ngoại tệ, vàng tiền tệ thiếu hụt quỹ phát hiện khi kiểm kê;


- Chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư ngoại tệ báo cáo (trường hợp tỷ giá ngoại tệ giảm so mang Đồng Việt Nam);


- Chênh lệch đánh giá lại vàng tiền tệ giảm tại thời điểm báo cáo.


Số dư bên Nợ:


những khoản tiền mặt, ngoại tệ, vàng tiền tệ còn tồn quỹ tiền mặt tại thời điểm báo cáo.


Tài khoản 111 - Tiền mặt, sở hữu 3 tài khoản cấp 2:


- Tài khoản 1111 - Tiền Việt Nam: Phản ánh tình hình thu, chi, tồn quỹ tiền Việt Nam tại quỹ tiền mặt.


- Tài khoản 1112 - Ngoại tệ: Phản ánh tình hình thu, chi, chênh lệch tỷ giá và số dư ngoại tệ tại quỹ tiền mặt theo giá trị quy đổi ra Đồng Việt Nam.


- Tài khoản 1113 - Vàng tiền tệ: Phản ánh tình hình biến động và giá trị vàng tiền tệ tại quỹ của công ty.

3. bí quyết kế toán 1 số giao dịch kinh tế chủ yếu

3.1. khi bán sản phẩm, hàng hoá, sản xuất dịch vụ thu ngay bằng tiền mặt, kế toán ghi nhận doanh thu, ghi:


a) Đối với sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, bất động sản đầu tư thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc trưng, thuế xuất khẩu, thuế bảo vệ môi trường, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và chế tạo dịch vụ theo giá bán chưa sở hữu thuế, các khoản thuế (gián thu) bắt buộc nộp này được tách riêng theo từng cái ngay khi ghi nhận doanh thu (kể cả thuế GTGT cần nộp theo bí quyết trực tiếp), ghi:


Nợ TK 111 - Tiền mặt (tổng giá thanh toán)


mang TK 511 - Doanh thu bán hàng và sản xuất dịch vụ (giá chưa mang thuế)


có TK 333 - Thuế và những khoản cần nộp Nhà nước.


b) giả dụ ko tách ngay được các khoản thuế nên nộp, kế toán ghi nhận doanh thu bao gồm cả thuế phải nộp. Định kỳ kế toán xác định nghĩa vụ thuế bắt buộc nộp và ghi giảm doanh thu, ghi:


Nợ TK 511 - Doanh thu bán hàng và phân phối dịch vụ


sở hữu TK 333 - Thuế và những khoản cần nộp Nhà nước.



3.2. lúc nhận được tiền của Ngân sách Nhà nước thanh toán về khoản trợ cấp, trợ giá bằng tiền mặt, ghi:


Nợ TK 111 - Tiền mặt


mang TK 333 - Thuế và những khoản buộc phải nộp Nhà nước (3339).

3.3. khi phát sinh những khoản doanh thu hoạt động tài chính, những khoản thu nhập khác bằng tiền mặt, ghi:


Nợ TK 111 - Tiền mặt (tổng giá thanh toán)


sở hữu TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (giá chưa sở hữu thuế GTGT)


mang TK 711 - Thu nhập khác (giá chưa với thuế GTGT)


mang TK 3331 - Thuế GTGT nên nộp (33311).

3.4. Rút tiền gửi Ngân hàng về nhập quỹ tiền mặt; vay dài hạn, ngắn hạn bằng tiền mặt (tiền Việt Nam hoặc ngoại tệ ghi theo tỷ giá giao dịch thực tế), ghi:


Nợ TK 111 - Tiền mặt (1111, 1112)


với TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng (1121, 1122)


với TK 341 – Vay và nợ thuê tài chính (3411).



3.5. Thu hồi các khoản nợ cần thu, cho vay, ký cược, ký quỹ bằng tiền mặt; Nhận ký quỹ, ký cược của các công ty khác bằng tiền mặt, ghi:
Nợ TK 111 - Tiền mặt (1111, 1112)


với các TK 128, 131, 136, 138, 141, 244, 344.

3.6. khi bán những khoản đầu tư ngắn hạn, dài hạn thu bằng tiền mặt, kế toán ghi nhận chênh lệch giữa số tiền thu được và giá vốn khoản đầu tư (được xác định theo bí quyết bình quân gia quyền) vào doanh thu hoạt động tài chính hoặc chi phí tài chính, ghi:


Nợ TK 111 - Tiền mặt (1111, 1112)


Nợ TK 635 - chi phí tài chính


mang TK 121 - Chứng khoán kinh doanh (giá vốn)


có các TK 221, 222, 228 (giá vốn)


mang TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính.

3.7. khi nhận được vốn góp của chủ mang bằng tiền mặt, ghi:


Nợ TK 111 - Tiền mặt


mang TK 411 - Vốn đầu tư của chủ sở hữu.

3.8. lúc nhận tiền của những bên trong hợp đồng hợp tác kinh doanh không xây dựng thương hiệu pháp nhân để trang trải cho các hoạt động chung, ghi:
Nợ TK 111 - Tiền mặt


với TK 338 - phải trả, cần nộp khác.

3.9. Xuất quỹ tiền mặt gửi vào tài khoản tại Ngân hàng, ký quỹ, ký cược, ghi:


Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng

Nợ TK 244 - Cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược


sở hữu TK 111 - Tiền mặt.

3.10. Xuất quỹ tiền mặt mua chứng khoán, cho vay hoặc đầu tư vào doanh nghiệp con, đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết..., ghi:


Nợ TK 121, 128, 221, 222, 228


có TK 111 - Tiền mặt.



3.11. Xuất quỹ tiền mặt sắm hàng tồn kho (theo phương pháp kê khai thường xuyên), sắm TSCĐ, chi cho hoạt động đầu tư XDCB:


- giả dụ thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, kế toán phản ánh giá sắm không bao gồm thuế GTGT, ghi:


Nợ các TK 151, 152, 153, 156, 157, 211, 213, 241


Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1331)


mang TK 111 - Tiền mặt.

- giả dụ thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, kế toán phản ánh giá mua bao gồm cả thuế GTGT.



3.12. Xuất quỹ tiền mặt mua hàng tồn kho (theo phương pháp kiểm kê định kỳ), nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:


Nợ TK 611 - sắm hàng (6111, 6112)

Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1331)


mang TK 111 - Tiền mặt.


giả dụ thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, kế toán phản ánh giá sắm bao gồm cả thuế GTGT.

3.13. lúc sắm nguyên vật liệu thanh toán bằng tiền mặt dùng ngay vào cung cấp, kinh doanh, giả dụ thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:


Nợ các TK 621, 623, 627, 641, 642,...


Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (1331)

với TK 111 - Tiền mặt.


giả dụ thuế GTGT đầu vào ko được khấu trừ, kế toán phản ánh giá thành bao gồm cả thuế GTGT.


3.14. Xuất quỹ tiền mặt thanh toán các khoản vay, nợ bắt buộc trả, ghi:


Nợ các TK 331, 333, 334, 335, 336, 338, 341


với TK 111 - Tiền mặt.



3.15. Xuất quỹ tiền mặt dùng cho hoạt động tài chính, hoạt động khác, ghi:


Nợ những TK 635, 811,…


Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (nếu có)


sở hữu TK 111 - Tiền mặt.

3.16. những khoản thiếu quỹ tiền mặt phát hiện khi kiểm kê chưa xác định rõ nguyên nhân, ghi:


Nợ TK 138 - phải thu khác (1381)


với TK 111 - Tiền mặt.

3.17. những khoản thừa quỹ tiền mặt phát hiện khi kiểm kê chưa xác định rõ nguyên nhân, ghi:


Nợ TK 111 - Tiền mặt


mang TK 338 - buộc phải trả, phải nộp khác (3381).



3.18. Kế toán hợp đồng mua bán lại trái phiếu Chính phủ: Thực hiện theo quy định tại phần hướng dẫn TK 171 - Giao dịch sắm, bán lại trái phiếu Chính phủ.



3.19. những giao dịch liên quan đến ngoại tệ là tiền mặt.


a) khi mua hàng hóa, dịch vụ thanh toán bằng tiền mặt là ngoại tệ.


- ví như phát sinh lỗ tỷ giá hối đoái, ghi:


Nợ các TK 151,152,153,156,157,211,213,241, 623, 627, 641,642,133,… (theo tỷ giá hối đoái giao dịch thực tế tại ngày giao dịch)


Nợ TK 635 - giá thành tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)


với TK 111 (1112) (theo tỷ giá ghi sổ kế toán).

- nếu phát sinh lãi tỷ giá hối đoái, ghi:


Nợ những TK 151, 152, 153,156,157,211,213,241,623, 627, 641, 642,133,… (theo tỷ giá hối đoái giao dịch thực tế tại ngày giao dịch)


với TK 111 (1112) (theo tỷ giá ghi sổ kế toán)


có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái).



b) khi thanh toán những khoản nợ bắt buộc trả bằng ngoại tệ:

- ví như phát sinh lỗ tỷ giá hối đoái , ghi:


Nợ các TK 331, 335, 336, 338, 341,… (tỷ giá ghi sổ kế toán)


Nợ TK 635 - tầm giá tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)


sở hữu TK 111 (1112) (tỷ giá ghi sổ kế toán).

- trường hợp phát sinh lãi tỷ giá hối đoái, ghi:


Nợ những TK 331, 336, 341,… (tỷ giá ghi sổ kế toán)


có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái)


với TK 111 (1112) (tỷ giá ghi sổ kế toán).



- nếu trả trước tiền bằng ngoại tệ cho người bán, bên Nợ tài khoản nên trả áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm trả trước, ghi:


Nợ TK 331 - buộc phải trả cho người bán (tỷ giá thực tế thời điểm trả trước)


Nợ TK 635 - mức giá tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)


với TK 111 (1112) (tỷ giá ghi sổ kế toán).


sở hữu TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái).

c) khi phát sinh doanh thu, thu nhập khác bằng ngoại tệ là tiền mặt, ghi:


Nợ TK 111 (1112) (tỷ giá giao dịch thực tế)


với các TK 511, 515, 711,... (tỷ giá giao dịch thực tế).



d) khi thu được tiền nợ bắt buộc thu bằng ngoại tệ, ghi:


- trường hợp phát sinh lỗ tỷ giá hối đoái, ghi:


Nợ TK 111 (1112) (tỷ giá hối đoái giao dich thực tế tại ngày giao dịch)


Nợ TK 635 - tầm giá tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)


có những TK 131, 136, 138,... (tỷ giá ghi sổ kế toán).

- giả dụ phát sinh lãi tỷ giá hối đoái, ghi:


Nợ TK 111 (1112) (tỷ giá hối đoái giao dịch thực tế tại ngày giao dịch)


có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái)


sở hữu các TK 131, 136, 138,… (tỷ giá ghi sổ kế toán).

-Trường hợp nhận trước tiền của người mua, bên sở hữu tài khoản bắt buộc thu áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm nhận trước, ghi:


Nợ TK 111 (1112) (tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm nhận trước)


sở hữu TK 131 (tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm nhận trước).



3.20. Kế toán dùng tỷ giá hối đoái giao dịch thực tế (là tỷ giá sắm của ngân hàng) để đánh giá lại các khoản ngoại tệ là tiền mặt tại thời điểm lập Báo cáo tài chính, ghi:


- ví như tỷ giá ngoại tệ nâng cao so mang Đồng Việt Nam, kế toán ghi nhận lãi tỷ giá:


Nợ TK 111 (1112)


với TK 413 - Chênh lệch tỷ giá hối đoái (4131).



- ví như tỷ giá ngoại tệ giảm so mang Đồng Việt Nam, kế toán ghi nhận lỗ tỷ giá:


Nợ TK 413 - Chênh lệch tỷ giá hối đoái (4131)


với TK 111 (1112).


- Sau lúc bù trừ lãi, lỗ tỷ giá phát sinh do đánh giá lại, kế toán kết chuyển phần chênh lệch lãi, lỗ tỷ giá vào doanh thu hoạt động tài chính (nếu lãi to hơn lỗ) hoặc giá tiền tài chính (nếu lãi nhỏ hơn lỗ).

3.21. Kế toán đánh giá lại vàng tiền tệ


- giả dụ giá đánh giá lại vàng tiền tệ phát sinh lãi, kế toán ghi nhận doanh thu hoạt động tài chính, ghi:


Nợ TK 1113 - Vàng tiền tệ (theo giá mua trong nước)


có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính.

- nếu giá đánh giá lại vàng tiền tệ phát sinh lỗ, kế toán ghi nhận giá thành tài chính, ghi:


Nợ TK 635 - chi phí tài chính


sở hữu TK 1113 - Vàng tiền tệ (theo giá mua trong nước).

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More